Cyfrowe narzędzia – Otwarta Humanistyka

Otwarta infrastruktura przetwarzania języka naturalnego CLARIN-PL

JAN WIECZOREK (CLARIN-PL)

Minęło ponad 10 lat, odkąd funkcjonuje otwarta infrastruktura naukowo-badawcza CLARIN-PL. Skierowana jest do wszystkich badaczy, których przedsięwzięcia przewidują potrzebę skorzystania z narzędzi do maszynowego przetwarzania materiału tekstowego – ze szczególnym uwzględnieniem tekstów tworzonych w języku polskim. Warto podkreślić, że wszystkie elementy infrastruktury są przygotowywane przez naukowców, dla naukowców i w ścisłej współpracy z późniejszymi użytkownikami. Takie podejście do rozwoju oprogramowania pomaga w stworzeniu narzędzi łatwych w obsłudze i pokrywających najczęściej spotykane zapotrzebowanie. I jeszcze jedno: badacze mogą korzystać z infrastruktury CLARIN-PL całkowicie bezpłatnie.

Czytaj dalej

Tekst, korpus, wykres. Cyfrowa analiza literatury – przydatne narzędzia

Anna Mędrzecka-Stefańska (IBL PAN)

Czy (a może jak?) komputer może czytać literaturę? Choć poziom „rozumienia” tekstu literackiego przez komputer nie odpowiada temu, jak rozumie go człowiek, to narzędzia cyfrowe mogą wydatnie wspomóc różnego rodzaju badania literackie. Dziś nie musimy już ręcznie liczyć wystąpień interesującego nas słowa w tekście. Dzięki zaawansowanym wyszukiwarkom możemy wyszukiwać całe frazy i podobnie zbudowane fragmenty, a lista słów użytych w badanym przez nas utworze może powstać w kilka chwil.

Wiele zaawansowanych projektów z zakresu cyfrowych badań literackich opiera się o stworzenie własnych, szytych na miarę narzędzi. Jednak dzięki istnieniu infrastruktur badawczych, udostępniających narzędzia za darmo, wiele analiz można przeprowadzić bez konieczności tworzenia specjalnych rozwiązań. Oto kilka przydatnych serwisów dostarczanych przez infrastrukturę CLARIN-PL, które można wykorzystać w swojej codziennej pracy. Żadne z wybranych narzędzi nie wymaga instalacji — możemy używać ich bezpośrednio w przeglądarce. Aby tworzyć i przetwarzać korpusy, musimy tylko założyć darmowe konto i się zalogować.

Czytaj dalej

Od kick-offu do raportu – jak zarządzać projektem badawczym online?

Gabriela Manista (IBL PAN)

W czasach, gdy cyfrowość przenika niemal każdą dziedzinę życia, zarządzanie projektami badawczymi online staje się nie tylko normą, ale także niezbędnym elementem skutecznej pracy naukowej. Jednak wraz z rozwojem technologii i narzędzi cyfrowych, pojawiają się również nowe wyzwania oraz pytania dotyczące tego, jak efektywnie kierować projektami w momencie, w którym każdy członek zespołu mieszka w innym miejscu na świecie, a zadania badawcze są rozproszone. Niniejszy artykuł ma na celu podzielenie się praktycznymi wskazówkami dotyczącymi zarządzania projektem badawczym w środowisku cyfrowym – od kick-offu, czyli momentu rozpoczęcia wspólnych działań, aż po przygotowanie raportu końcowego. Przedstawione w nim konkretne strategie i narzędzia, pomogą efektywnie prowadzić badania w środowisku online, eliminując przy tym niepotrzebne trudności i ograniczenia.

Gotowi na odkrywanie sposobów, które usprawnią pracę badawczą w erze cyfrowej? Zapraszam do lektury!

Czytaj dalej

Przybornik(i) cyfrowej humanistki

Pięć narzędzi przydatnych w (niemal) każdym cyfrowym projekcie humanistycznym.

Agnieszka Szulińska

Workflowy, manuale i toolboxy

Osoby wstępujące w progi humanistyki cyfrowej mają nie lada wyzwanie: jak ułożyć sobie pracę w nowym środowisku? Ogrom cyfrowych narzędzi, zebranych w tzw. toolboxy i toolkity (czyli gotowe zestawy nowych metod badawczych i dobrych praktyk, przeznaczone dla danego typu zadania), może przerazić. Za tym stoi potrzeba nauki nowych kompetencji często powiązanych z programowaniem, projektowaniem, zarządzaniem, nie brakuje więc materiałów szkoleniowych, warsztatów, instrukcji obsługi (manuali)… Dodajmy do tego tak ważny w humanistyce aspekt wielojęzyczności sprawiający, że narzędzia przystosowane do tekstów w językach germańskich niekoniecznie sprawdzą się w cyfrowych badaniach opartych o języki słowiańskie. Przy tym wąskie specjalizacje poszczególnych badań i idące za tym duże wymagania co do przyborów codziennej pracy cyfrowych humanistek i humanistów sprawiają, że ułożenie uniwersalnej ścieżki postępowania (zwanej też workflow) jest niemożliwe.

Czytaj Dalej